Kvar dag i desember vil eg trekke frem ein bibliotekar eller bibliotektilsett som byr på seg sjølve og er gode ambassadørar. Ikkje for at desse personane nødvendigvis har gjort noko stort og aktuelt no i haust, men rett og slett fordi dei er representantar for fine bibliotektilsette som gjer ein jobb kvar dag, på forskjellige geografiske stader, i alle slags bibliotek. Ikkje alle av dei er ekstroverte og utadvente, men alle har ein kjærleik til det dei held på med. Dette er personar eg er glad for å kjenne.

Denne ideen blei født under litteraturfestivalen i Alta då kommunikasjonsrådgjevar Kristin Storrusten og eg delte lunsjbord mellom anna med Ann-Britt Svane. Eg hadde nett sagt nokre fine ord til ho fordi ho er ein «bjuda på»-person – og då sa Kristin at dette burde eg gjere heile desember. Derfor startar eg også med Ann-Britt.

Ann-Britt Svane, biblioteksjef i Porsanger og leiar av NBF Nord-Norge

Ann Britt SvaneDen første gongen eg snakka med Ann Britt var på Gardermoen. Eg forsto at ho var same, og det var for ein sunnmøring rimeleg eksotisk. Etter å ha fått stadfesta det, kom eg med det famøse oppfølgingsspørsmålet: «Er du same sånn på ordentleg?». Ann Britt svarte at ho var det, men at ho hadde gøymt kniven under jakka. Sjølv rødma eg frå hårrøtene og ned og orsakingane mine og stotringa for å ro meg i land var av det svært pinlige slaget. Ann Britt var ein av dei som intervjua meg i valkomiteen til leiarvervet i Norsk Bibliotekforening. Seinare har ho vist seg som forutsigbar og enkel å forholde seg til,og det seier eg i aller beste forstand. Ho er svært stolt av det samiske opphavet sitt, ho har både vakre søljer på bringa og påtrykte søljer på buksa. Og ho seier sjølv at ho er fantastisk flink til å danse. Det trur eg på!

Julekalender

Og no skjer det endeleg: E-bøker debatterast i alle kanalar, utlånet av norsk skjønnlitteratur er i ferd med å skyte til himmels. Sånt kan vi like! I dag har eg ein kronikk om e-bøker i Aftenposten som du kan lese her.

Kommentar

Er du ein bibliotekar med eit snev av ambisjonar for verksemda di, bør du vere ein del i media. Sjølvsagt skal biblioteket du arbeider på ha hovudrollen, men du er det personifiserte biblioteket, og må såleis rekne med å bli tatt ein del bilete av. Ikkje berre det, bilete av bøker og/eller bokhyller i seg sjølv er noko dei fleste journalistar/fotografar synest er særs kjedeleg, og det er jo det ikkje vanskeleg å vere usamd i.

Men om du møter den verkeleg wannabe-innovative journalisten ein dag, så kan du vere sikker på at han/ho ber om å få ta bilete av deg gjennom ei bokhylle. Om du kanskje aldri har opplevd akkurat det før, så stiller du deg kanskje villeg opp og tittar fram ved sidan av Coelho, nei, forresten, insister på ei anna hylle eit stykke unna bokstaven C. Men om du har vore i gamet nokre år, som meg, så sukkar du kanskje innstudert tungt, smilar overbærande og seier at «åh, vil du ta bilete av meg gjennom ei bokhylle, ja, det har ingen før deg nokonsinne kome på!» Det er kanskje litt stygt sagt, men veldig sant og ørlite gøy å setje litt eplekjekke journalistspirer på plass.

Bibliotekaren og bokhylla hennar.
Endeleg nøgd med biletet, men den rotete bakgrunnen er under einkvar kritikk (NRK si bokhylle). Biletet blei bra grunna god klikk med ein særs søt og dedikert journalist. Vi blei nesten venninner, må vite. Foto: Maria Holand Tøsse.

Men for å snakke litt om fotografering: Eg hatar det. Verkeleg og intenst, dette er inga kokettering. Eg trur det for alvor begynte då lokalavisa fotograferte meg frå froskeperspektiv åtte månader på veg med tvillingane mine. På det tidspunktet runda magen min hjørnet eit minutt før resten av jenta. Å sjå det kingsizegravid-biletet på trykk gjorde noko med meg, og eg trua med å saksøke avisa.

Det beste er å bli tatt bilete av folk som overhodet ikkje kjenner deg frå før. Har eg ein snev av felles referanserammer eller historie med vedkomande, blir det straks verre. Og eg har ingen forklaring på kvifor. Derfor spør eg alltid journalisten om vi kan ta bilete  først, vel vitande om at det vil dei sjeldan. Det kan eg jo forstå, for det handlar vel om å danne seg eit bilete av intervjuobjektet før ein tek eit reelt bilete.

Bibliotekaren og den andre bokhylla hennar.
Bibliotekaren og den andre bokhylla hennar. På bad hairdays finn vi den (bok)støtta som måtte by seg og held oss fast.

I går på ein tur såg eg eit japansk ektepar som tok bileter av kvarandre, dei stilte seg opp, særleg ho, som om den mest naturlege ting i verda, verkeleg poserte med sitt finaste smil, heilt uaffektert av oss som sto rundt og såg på dei. Eg forstår det berre ikkje, men eg innser at det er eg som har problemet. Eg trur ikkje det vil gå over heller.

Sjå kor naturleg.
Sjå så naturleg og komfortabel. Dette er ein type bilete som ein trur kan bli rimeleg ok, og så går det strake vegen utfor når ein ser det på trykk.  Dei to kollegaene bak tek gladleg rollen som linselus så lenge dei ikkje er i fokus. Ein ting er å bli tatt bilete av, noko som er enda verre er dei som står og ser på at du blir tatt bilete av. Ein kan bli aggressiv av mindre.
Nøgd med biletet (og saka!) i Dagsavisen 5. mai 2014. Foto: Hilde Unosen.
Nøgd med biletet (og saka!) i Dagsavisen 5. mai 2014. Fotografen hadde derimot aldri opplevd eit så ubekvemt fotoobjekt. Men eg kjente henne ikkje, det gjorde susen.  Foto: Hilde Unosen.

Livet som leiar

Blant dei meir spesielle spørsmåla eg får som leiar av Norsk Bibliotekforening, er om eg veit kor tungt eit bibliotek kan vere. Eg kunne ikkje svare.

Bibliotekpolitikk